Katheteriseren is voor veel mensen een dagelijkse handeling die essentieel is voor hun gezondheid en kwaliteit van leven. Schoon katheteriseren is een methode die eenvoudig, veilig en patiëntvriendelijk kan worden toegepast. In dit artikel lees je wat schoon katheteriseren inhoudt, wat de voordelen zijn, welke richtlijnen gelden en in welke situaties het niet geschikt is.
Wat is schoon katheteriseren?
Schoon katheteriseren betekent dat de blaas wordt geleegd met een katheter onder hygiënische omstandigheden. Hierbij wordt gewerkt met schone handen en materialen, maar niet met steriele handschoenen of een steriele omgeving. Het is een bewezen veilige methode die in veel landen wordt toegepast, vooral bij mensen die langdurig of herhaaldelijk moeten katheteriseren.
Belangrijk: schoon katheteriseren wordt vaak aangeduid als intermitterend katheteriseren en is een standaardpraktijk bij patiënten met een neurogene blaas of na bepaalde operaties.
Wat is het voordeel van schoon katheteriseren
De voordelen van schoon katheteriseren zijn groot, zowel voor patiënten als voor zorgverleners:
Praktisch uitvoerbaar: Het kan door 1 zorgverlener worden uitgevoerd in plaats van 2.
Kostenbesparend: Er zijn minder materialen nodig dan bij steriel katheteriseren.
Veilig: Bij correct gebruik is het risico op urineweginfecties laag.
Comfort: Moderne katheters zijn ontworpen voor gebruiksgemak en minimaliseren ongemak tijdens het inbrengen.
Wat betekent SRI-richtlijn blaaskatheterisatie
De SRI-richtlijn (Samenwerkingsverband Richtlijnen Infectiepreventie) geeft duidelijke aanbevelingen voor blaaskatheterisatie. Deze richtlijn beschrijft hoe schoon katheteriseren veilig kan worden toegepast, welke hygiënische maatregelen noodzakelijk zijn en hoe complicaties voorkomen kunnen worden.
De richtlijn benadrukt dat schoon katheteriseren een veilige en verantwoorde methode is, mits de juiste hygiënische stappen worden gevolgd. Dit maakt het een belangrijke basis voor zowel zorgprofessionals als patiënten.
Hekura Katheterset Schoon
Op weg naar duurzame zorg Schoon in plaats van steriel blaaskatheriseren
Katheteriseren vrouw protocol
In de afbeelding hieronder zie je het protocol voor het inbrengen van een katheter bij een vrouw.
- Onsteriele handschoenen aantrekken
- Schaamlippen spreiden
- Urethra ingang schoonmaken met gaasjes en (kraan)water
- Gel in urethra inbrengen
- Katheter inbrengen zonder tip aan teraken (of no-touch methode gebruiken zoals beschreven in Villans protocol)
- Bij urine, ballon opblazen en op de katheter aansluiten
Katheteriseren man protocol
In de afbeelding hieronder zie je het protocol voor het inbrengen van een katheter bij een man.
- Onsteriele handschoenen aantrekken
- Penis strekken
- Urethra ingang schoonmaken met gaasjes en (kraan)water
- Gel in urethra inbrengen
- Katheter inbrengen zonder tip aan teraken (of no-touch methode gebruiken zoals beschreven in Villans protocol)
- Bij urine, ballon opblazen en op de katheter aansluiten
Contra‑indicaties schoon katheteriseren
Hoewel schoon katheteriseren in veel situaties veilig en effectief is, zijn er omstandigheden waarin deze methode niet geschikt of zelfs af te raden is. De belangrijkste contra‑indicaties zijn:
Chemospoeling Bij patiënten die een chemospoeling van de blaas ondergaan (bijvoorbeeld met mitomycine of BCG) is schoon katheteriseren niet toegestaan. Het risico op verspreiding van cytotoxische stoffen of infecties is te groot, waardoor een steriele techniek noodzakelijk is.
Immuno‑gecompromitteerde patiënten Personen met een verzwakt immuunsysteem, bijvoorbeeld door chemotherapie, HIV, gebruik van immunosuppressiva of na orgaantransplantatie, lopen een verhoogd risico op infecties. Voor deze groep wordt steriel katheteriseren aanbevolen om maximale bescherming te bieden.
Urodynamisch onderzoek Tijdens urodynamische onderzoeken is het essentieel dat de procedure volledig steriel verloopt. Dit voorkomt dat bacteriën in de blaas terechtkomen en de onderzoeksresultaten beïnvloeden of complicaties veroorzaken.
Katheterisatie over voerdraad Wanneer een katheter via een voerdraad wordt ingebracht, bijvoorbeeld bij complexe urologische ingrepen, is schoon katheteriseren niet geschikt. De techniek vereist een steriele omgeving om complicaties zoals urethrale beschadiging of infectie te voorkomen.
Kinderen jonger dan 18 jaar Bij kinderen en adolescenten wordt schoon katheteriseren afgeraden. Hun anatomie en verhoogde gevoeligheid voor infecties maken dat steriel katheteriseren de voorkeur heeft. Bovendien is begeleiding door een arts of verpleegkundige noodzakelijk om veiligheid en correct gebruik te garanderen.
Disclaimer
Let op: Katheterisatie is een medische handeling die uitsluitend op advies van een arts of verpleegkundige mag worden uitgevoerd. Begin nooit op eigen initiatief met katheteriseren. De juiste keuze van katheter, techniek en hygiëne zijn essentieel voor een veilige toepassing.
Wij hebben dit blogartikel met de grootst mogelijke zorgvuldigheid geschreven met behulp van externe deskundigen. Ondanks de betrachte zorgvuldigheid staat van Heek Medical er niet voor in dat de informatie volledig, juist en/of up-to-date is. De informatie is uitsluitend bedoeld als algemene informatie. Van Heek Medical is niet aansprakelijk, uit welke hoofde dan ook, voor schade die voortvloeit uit en/of verband houdt met de informatie. Deze informatie is nimmer een vervanging voor medische zorg. Ieder mens is uniek. Kennelijke vergissingen of kennelijke fouten binden Van Heek Medical niet.
